Breda ontvangt dit jaar via de meicirculaire Gemeentefonds 2025 bijna 12 miljoen euro extra. Op papier klinkt dat als een meevaller. Maar wie de stukken leest, ziet dat er weinig reden tot juichen is. Het grootste deel van het geld is geoormerkt: Den Haag bepaalt tot op de komma waar de miljoenen naartoe moeten. Vrij besteedbare ruimte voor Breda is er nauwelijks.
Het geld komt in tientallen kleine potjes: jeugdzorg, Wmo, armoedebestrijding kinderen, arbeidsmigranten, laaggeletterdheid, pleegouders, Omgevingswet, natuur bij energieprojecten, vrouwenopvang, maatschappelijke begeleiding de lijst lijkt eindeloos. Voor elk van die potjes gelden aparte regels en verantwoordingsplichten. Het gevolg: meer Haagse bureaucratie en minder lokale vrijheid. Gemeenten zijn steeds meer uitvoeringsloketten van Den Haag in plaats van zelfstandige overheden die eigen keuzes maken.
Voor Breda betekent dit concreet: ja, er komt geld binnen, maar de gemeenteraad heeft nauwelijks nog invloed. In 2025 gaat ruim €4,6 miljoen naar taakmutaties in het sociaal domein, bijna €4 miljoen naar specifieke uitkeringen (waaronder €618.000 voor de Omgevingswet en €326.000 voor natuur bij energieprojecten) en ruim €3,4 miljoen naar participatie en beschermd wonen. Grote bedragen, maar allemaal met Haagse voorwaarden.
Voor de korte termijn geeft het Rijk lucht: vanaf 2026 komt er ruim €400 miljoen landelijk bij voor jeugdzorg, waarvan Breda jaarlijks circa €4,4 miljoen meekrijgt. Maar vanaf 2028 volgt de mokerslag. Dan verandert de papieren plus in een harde min:
- Eigen bijdrage jeugdzorg: nadeel voor Breda bijna €2,7 miljoen per jaar; ouders en jongeren moeten straks direct betalen voor noodzakelijke hulp.
- Kortere trajecten: extra nadeel €700.000, met het risico dat kinderen te snel uit de zorg worden gezet.
- Extra opgehoogde besparingen Hervormingsagenda: oplopend tot €5,4 miljoen per jaar vanaf 2029, een bedrag dat Breda nooit zelf kan opvangen zonder pijnlijke keuzes.
Bij elkaar betekent dit dat Breda vanaf 2028 te maken krijgt met een structureel nadeel van ruim €8 à 9 miljoen per jaar in de jeugdzorg. Wat nu nog wordt gepresenteerd als een hervorming, blijkt in werkelijkheid een keiharde bezuinigingsoperatie die gezinnen en kinderen keihard raakt en de gemeentelijke begroting onder druk zet.
Formeel is dit raadsvoorstel een hamerstuk: een technische begrotingswijziging. Maar inhoudelijk gaat het over veel meer. Het legt een fundamenteel probleem bloot: een begroting die een rijdende trein is vastgesteld in november en enkele maanden later alweer ingehaald door Haagse circulaires. Daarbij komt dat de begroting voor 2026 inmiddels al klaar is, waardoor deze circulaire er slechts achteraf tussendoor schuift. Een gemeenteraad die buitenspel staat want vrijwel al het geld ligt al vast, waardoor er nauwelijks keuzes overblijven. En vooral: inwoners die in het ongewisse blijven nergens staat helder uitgelegd wat deze miljoenen concreet betekenen voor Bredanaars, terwijl het juist gaat om voorzieningen, zorg en lasten die hen direct raken.
De zogenaamde “demping” van de terugval in het gemeentefonds (€424 miljoen landelijk, waarvan slechts €4,2 miljoen voor Breda in 2026) geeft ons stad tijdelijk lucht. Maar dit is niets meer dan een doekje voor het bloeden. Want de structurele problemen – vooral in de jeugdzorg – stapelen zich op. Vanaf 2028 krijgt Breda te maken met miljoenen aan opgelegde bezuinigingen, oplopend tot bijna €9 miljoen nadeel per jaar. Wat nu als steun wordt gepresenteerd, verandert straks in een molensteen om de nek van onze begroting en een directe bedreiging voor de zorg aan kinderen en gezinnen. Grote tekorten zijn daarmee geen risico, maar een harde realiteit die Breda boven het hoofd hangt.
| Onderdeel | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 |
|---|---|---|---|---|---|
| Tekorten jeugdzorg (Rijk) | 4.417 | 4.431 | 4.561 | 4.688 | 4.829 |
| Hervormingsagenda Jeugd | – | 521 | 525 | 627 | 1.424 |
| Eigen bijdrage jeugdzorg | – | – | – | –2.706 | –2.787 |
| Sturen op trajectduur jeugdzorg | – | – | – | –706 | –727 |
| Indexering opbrengst Hervormingsagenda | – | – | – | –5.272 | –5.430 |
| Wmo: uitstel abonnementstarief | – | 2.417 | – | – | – |
| Omgevingswet (uitvoeringskosten) | 618 | – | – | – | – |
| Natuur bij energieprojecten | 326 | – | – | – | – |
| Participatie (IU) | 1.615 | 1.470 | 1.453 | 1.388 | 1.411 |
| Beschermd Wonen (IU) | 1.859 | 1.859 | 1.859 | 1.859 | 1.859 |
| Overige specifieke uitkeringen | ca.3.000 | 2.000 | 2.300 | 2.050 | 350 |
- Stop de Haagse potjespolitiek. Breda kreeg in 2025 ruim €12 miljoen, maar vrijwel alles vastgezet in losse regelingen.
- Maak jeugdzorg geen melkkoe. De meicirculaire laat zien dat Breda miljoenen verliest door eigen bijdragen en opgelegde besparingen.
- Herstel de zeggenschap van de raad. De lokale democratie mag geen formaliteit zijn. De raad moet keuzes kunnen maken, geen vinklijstjes van Den Haag afwerken.
Breda moet zich in Den Haag hard maken voor structurele, vrije middelen. Alleen dan kan onze stad eigen keuzes maken in het belang van de inwoners.
Breda verdient regie, geen restjes
De meicirculaire 2025 toont pijnlijk aan hoe Den Haag met mooie woorden miljoenen belooft, maar in werkelijkheid vooral verplichtingen, bezuinigingen en risico’s doorschuift naar gemeenten. Voor Breda betekent dit: vandaag nog een plus van ruim twaalf miljoen, maar morgen een structureel tekort in de jeugdzorg dat kan oplopen tot bijna negen miljoen per jaar. Dat is geen steun, dat is een tikkende tijdbom.
LPF Breda zegt daarom duidelijk: wij laten ons niet afleiden door Haagse potjespolitiek of doekjes voor het bloeden. Breda verdient regie over de eigen begroting, de eigen zorg en de eigen toekomst. Alleen met vrije, structurele middelen kan onze stad echt kiezen voor haar inwoners – niet voor de afvinklijstjes van Den Haag.
