LPF Breda eist transparantie en democratische zeggenschap terug

De Rekenkamer Breda trekt een harde en onverbiddelijke conclusie: de gemeenteraad verliest structureel de regie en zeggenschap over verbonden partijen. Deze samenwerkingsverbanden beheren honderden miljoenen euro’s belastinggeld en voeren cruciale taken uit. Maar de raad stuurt niet, controleert nauwelijks en laat cruciale invloed weglekken. Hierdoor dreigt Breda niet alleen de grip op beleid te verliezen, maar ook de mogelijkheid om de belangen van haar inwoners effectief te beschermen.

LPF Breda: “Geen zeggenschap, geen centen” 

 

In het rapport “Om te weten wat je wilt weten, moet je weten wat je wilt” stelt de Rekenkamer onomwonden dat Breda de wettelijke instrumenten hééft, maar ze structureel weigert of nalaat te gebruiken. Daarmee kiest de raad feitelijk voor bestuurlijke passiviteit, met desastreuze gevolgen: politieke zeggenschap verdwijnt naar ondoorzichtige regionale tafels, besluiten worden achter gesloten deuren genomen en inwoners verliezen hun invloed. Wat bedoeld is als verlengd lokaal bestuur, verandert zo in verlegd bestuur: Breda betaalt wel, maar bepaalt nauwelijks nog.

• Taken worden uitbesteed zonder duidelijke maatschappelijke doelen.
• Prestatie-indicatoren worden nauwelijks vastgelegd.
• Evaluaties worden structureel overgeslagen.
• Cruciale besluiten vallen buiten het zicht van de gemeenteraad.

“Wie betaalt, bepaalt – behalve in Breda. Dat moet radicaal veranderen.”

De Rekenkamer spreekt van verlegd bestuur: Breda betaalt wel mee, maar bepaalt nauwelijks nog. Dat is onacceptabel voor LPF Breda.

Het prijskaartje van bestuurlijke blindheid

Verbonden partijen gaan over enorme sommen belastinggeld, maar de gemeenteraad houdt volledig onvoldoende zicht op prestaties, risico’s én resultaten. De raad ontvangt stapels documenten, maar krijgt geen duidelijke antwoorden op cruciale vragen: wat leveren deze organisaties op voor de Bredanaar, welke maatschappelijke doelen worden gehaald, en welke risico’s lopen we met publiek geld? Het gebrek aan transparantie leidt tot een sluipende uitholling van het lokale bestuur en brengt forse gevaren met zich mee

Juridische risico’s

Het ontbreken van toezichtregimes, evaluaties en duidelijke prestatieafspraken maakt Breda juridisch kwetsbaar. Wanneer verbonden partijen fouten maken — bijvoorbeeld bij vergunningverlening, milieuhandhaving of infrastructuur — kan de gemeente aansprakelijk worden gesteld voor schade, zelfs als de raad geen zeggenschap had. Dit kan leiden tot hoge claims, schadevergoedingen en langdurige juridische procedures. Bovendien kan het structureel niet naleven van verplichtingen uit de Wgr, zoals art. 8 (toezichtregimes) en art. 26 (evaluatieplicht), worden aangemerkt als bestuurlijke nalatigheid, wat de positie van Breda in toekomstige rechtszaken verzwakt.

Financiële risico’s

De financiële risico’s zijn minstens zo groot. Zonder toezicht, duidelijke doelstellingen en transparante evaluaties committeert Breda zich aan miljoenenverplichtingen zonder zicht op resultaten:

• Budgetoverschrijdingen die pas zichtbaar worden nadat geld is uitgegeven.
• Beleidsdoelen die botsen met lokale prioriteiten, bijvoorbeeld bij woningbouw of mobiliteit, met dure aanpassingen als gevolg.
• Hogere lokale lasten: tekorten worden doorgeschoven naar inwoners via belastingverhogingen.
• Minder geld voor voorzieningen zoals zorg, veiligheid, cultuur en infrastructuur.

Kernzin: “Het gebrek aan grip kost niet alleen zeggenschap, maar óók miljoenen.”

Geen debat, geen grip

Het rapport stelt keihard vast dat de raad cruciale instrumenten structureel niet benut. De Rekenkamer benoemt expliciet de belangrijkste middelen die de raad wél tot zijn beschikking heeft, maar vrijwel niet of nauwelijks toepast. Elk instrument heeft een specifieke functie om invloed, sturing en controle te waarborgen:

• Zienswijzen: dé kans om op tijd invloed uit te oefenen op ontwerpbesluiten, begrotingen en beleidsnota’s. Een krachtig middel om politieke keuzes te maken vóórdat besluiten definitief worden.
• Toezichtregimes: verplicht volgens de Wgr om per verbonden partij risico’s, maatschappelijke impact en prioriteiten vast te leggen. Zonder deze regimes ontbreekt elk overzicht.
• Raadsrapporteurs: raadsleden die aangewezen worden om dossiers te volgen, complexe informatie te filteren en politieke relevantie terug te koppelen. Dit vergroot inzicht en maakt sturing effectiever.
• Evaluatieplicht: wettelijk verplicht om periodiek te toetsen of afspraken worden nagekomen en doelen daadwerkelijk worden gehaald. Het structureel niet evalueren betekent blind beleid.
• Gemeenschappelijke adviescommissie: speciaal ingesteld om samen met andere gemeenten inhoudelijk advies voor te bereiden, bijvoorbeeld over kadernota’s en begrotingen.
• Burgerparticipatie: biedt inwoners inspraak in regionale besluitvorming. Door dit te negeren, wordt de kloof tussen burger en bestuur groter.
• Recht van onderzoek: het ultieme instrument om verbonden partijen grondig te doorlichten en misstanden bloot te leggen.

LPF Breda: “Een raad die niet stuurt, bestuurt niet.”

LPF Breda eist ingrijpen

LPF Breda ziet dit rapport als een alarmsignaal. Wij eisen dat de raad de wettelijke instrumenten gebruikt om de democratische regie terug te pakken:

1. Toezichtregimes per partij – zodat we prioriteiten en risico’s helder vastleggen.
2. Prestatie-indicatoren verplicht stellen – geen euro zonder meetbaar resultaat.
3. Zienswijzen als debatmoment – politieke keuzes moeten openbaar worden besproken.
4. Jaarlijkse evaluaties – zodat we weten wat werkt, en wat niet.

LPF Breda: de waakhond van transparantie

Waar andere partijen wegkijken, stelt LPF Breda de vragen die gesteld móéten worden. Wij accepteren niet dat miljoenen verdwijnen in ondoorzichtige constructies. Democratische zeggenschap is geen gunst, maar een recht.

• Geen belastinggeld zonder harde prestatieafspraken.
• Transparantie voor elke Bredanaar via online dashboards.
• Geen hamerstukken meer: politieke keuzes horen in het volle licht van de raad.
• Breda’s stem terugbrengen waar besluiten vallen.

“Geen grip is geen bestuur. LPF Breda wil die grip terug.”

Het is tijd voor keuzes

Binnenkort vindt de oordeelsvorming plaats over dit Rekenkamerrapport in de gemeenteraad. LPF Breda heeft hiervoor aanvullende vragen gesteld aan zowel de Rekenkamer als het college. Wij willen tot op de bodem duidelijkheid over hoe het zover heeft kunnen komen dat Breda de grip op honderden miljoenen euro’s dreigt te verliezen en welke maatregelen nodig zijn om regie, transparantie en democratische zeggenschap structureel te herstellen.

De Rekenkamer heeft Breda een confronterende spiegel voorgehouden. De feiten zijn onontkoombaar: de gemeenteraad heeft alle middelen om te sturen, maar kiest ervoor ze niet te gebruiken. Hierdoor verdwijnen niet alleen miljoenen euro’s in ondoorzichtige constructies, maar verliest Breda ook haar democratische zeggenschap. Het is tijd voor een fundamentele keuze: blijven we wegkijken en accepteren we bestuurlijke blindheid, of herstellen we transparantie, regie en democratische controle? LPF Breda kiest onomwonden voor het laatste. Wij eisen dat Breda alle wettelijke instrumenten actief inzet, harde prestatieafspraken afdwingt en transparantie verplicht stelt. Want zonder openheid en sturing verdwijnen niet alleen de miljoenen van inwoners, maar ook hun stem in de lokale democratie.